Wednesday, February 14, 2007

Κριτική Αστερίου Το ταξίδι του Ιάσονα Ρέμβη

Ταξίδι στα βάθη της ψυχής

Χρήστος Αστερίου, Το ταξίδι του Ιάσονα Ρέμβη, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2006, σ. 258


Ο ελληνοαυστραλός ζωγράφος Ιάσονας Ρέμβης μετά από ένα σοβαρό αυτοκινητικό ατύχημα αλλάζει εντελώς ως άνθρωπος και αναθεωρεί όλη του τη ζωή. Απαρνιέται τη μέχρι τότε καλλιτεχνική του πορεία κι αποφασίζει να γυρίσει στην Αθήνα για να βρει τα ίχνη της παιδικής του ηλικίας, όπως και τις όποιες μνήμες από τη μητέρα του που πέθανε όταν εκείνος ήταν πέντε χρόνων.
Ο ήρωας του βιβλίου θα περιπλανηθεί στη σύγχρονη Αθήνα και θα καταφέρει όχι μόνο να βρει το πατρικό του σπίτι σχεδόν ανέγγιχτο από το χρόνο, σχεδόν στην ίδια κατάσταση όπως το είχε αφήσει παιδάκι πριν μεταναστεύσει με τον πατέρα του στη μακρινή ήπειρο, αλλά και να νοικιάσει και να μείνει στο ίδιο ακριβώς διαμέρισμα.
Ήδη από τα λίγα αυτά στοιχεία ο συγγραφέας Χρήστος Αστερίου μας βάζει σε μια μυστηριώδη και αλλόκοτη ατμόσφαιρα που αρέσκεται να δημιουργεί. Πράγματι οι περιγραφές και οι σελίδες που ακολουθούν τροφοδοτούν συνεχώς το περίεργο κλίμα. Όλη η μικρή πολυκατοικία μοιάζει εγκαταλελειμμένη, το ασανσέρ δεν λειτουργεί, απ’ την άλλη όμως θέρμανση υπάρχει και το κυριότερο: κάποιος μένει στο από πάνω διαμέρισμα. Μια ηλικιωμένη, πρώην ντίβα της όπερας που ζει ολομόναχη κουβαλώντας το ασήκωτο βάρος του χαμού του παιδιού της.
Ο Ρέμβης θα γνωριστεί με την ηλικιωμένη προσπαθώντας να βρει την άκρη του νήματος σχετικά με τη μητέρα του και ταυτόχρονα να ξανακερδίσει την πίστη στον εαυτό του, την τέχνη την οποία υπηρετούσε μέχρι πρότινος, αλλά και την ίδια τη ζωή.
Ο Αστερίου υπογράφει ένα σύγχρονο μυθιστόρημα (;) (σαν υπότιτλος αναγράφεται Μια αληθινή ιστορία) προσπαθώντας να πρωτοτυπήσει μ’ ένα μοντέρνο στήσιμο. Όχι απλώς μια πρωτοπρόσωπη αφήγηση, αλλά και επιστολές, σελίδες ημερολογίου, δημοσιεύματα του Τύπου, ακόμα και φωτογραφίες παρατίθενται για να οδηγήσουν τον αναγνώστη στη λύση του όποιου μυστηρίου, αλλά και στην κατανόηση της αινιγματικής ιστορίας.
Από τις πρώτες σελίδες γίνεται κατανοητό πως το ταξίδι του Ρέμβη στην Αθήνα είναι πρωτίστως αυτογνωσίας. Η αλλαγή που συντελείται στον ήρωα είναι ολοκληρωτική. Ο Ρέμβης δεν αλλάζει μόνο ήπειρο, αλλά και συνήθειες, συμπεριφορές. Ουσιαστικά πετάει από πάνω του οτιδήποτε του θυμίζει τον προηγούμενό του εαυτό, μαζί και την επιτυχημένη καριέρα του. Στη συνέχεια, περίπου στη μέση του βιβλίου, ο συγγραφέας μετακινεί το κέντρο του ενδιαφέροντος από τον Ρέμβη στην ηλικιωμένη ένοικο της πολυκατοικίας αφιερώνοντας της πολλές σελίδες και δίνοντας της ίσως μεγαλύτερο βάρος απ’ όσο θα έπρεπε, μέχρι να ξαναγυρίσει στον ψυχισμό του ζωγράφου και στο τέλος του βιβλίου.
Αναμφισβήτητα ένα από τα μεγάλα όπλα του Αστερίου είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί. Όμορφη, καλαίσθητη, συμπαγής, είναι στιγμές που πραγματικά χαίρεσαι να τη διαβάζεις. Εδώ, στη μεγάλη φόρμα έκφρασης, είχε την ευκαιρία να τη χρησιμοποιήσει ακόμα πιο άνετα. Δυστυχώς όμως, ενώ στο μεγαλύτερο μέρος του κειμένου κινήθηκε αριστοτεχνικά, δεν απέφυγε κάποιες υπερβολικά λεπτομερείς περιγραφές που κουράζουν. Ίσως παρασύρθηκε από τη θέληση -την εμμονή;- να σμιλέψει όλο και πιο πολύ τη γλώσσα.
Ακολουθούν συμβολισμοί που μπλέκονται με το ρεαλιστικό επίπεδο και συνεχείς ανατροπές που δημιουργούν την περίεργη ατμόσφαιρα μυστηρίου που θυμίζει πολύ τα διηγήματα του πρώτου –έξοχου- βιβλίου του συγγραφέα (Το γυμνό της σώμα κι άλλες παράξενες ιστορίες, Πατάκης, 2003). Αυτό το μυστηριακό κλίμα του αβέβαιου, του τίποτα δεν πρέπει να λαμβάνεται ως σίγουρο, σηματοδοτεί κατά τη γνώμη μου το πολύ προσωπικό (και γοητευτικό) στυλ του Αστερίου.
Όσο για τις πολύπλευρες τεχνικές αφήγησης πιστεύω ότι είναι λίγο περισσότερες απ’ όσες το κείμενο –και το μέγεθος του βιβλίου- θα είχε πραγματικά ανάγκη. Τα ημερολόγια, οι φωτογραφίες και τα δημοσιεύματα λειτουργούν ανάποδα στην εσωτερικότητα και στο μεγάλο υπαρξιακό βάθος του χαρακτήρα του ίδιου του βιβλίου.
Αναμφισβήτητα ο Χρηστος Αστερίου ετοίμασε προσεχτικά το βιβλίο του δίνοντας γι’ άλλη μια φορά ένα σύνολο που έλκει έντονα τον αναγνώστη, σχεδόν μ’ έναν αλλόκοτο τρόπο σαν αυτό που ζουν και κινούνται οι ήρωές του.


Δημοσιεύτηκε στη Κυριακάτικη Αυγή (11-2-2007)

Labels: ,

8 Comments:

Blogger scalidi said...

τα είχα διαβάσει τα πρώτα του διηγήματα, ναι έχεις δίκιο, ήταν ένα έξοχο βιβλίο, είχα μαγευτεί θυμάμαι...

14/2/07 12:29 PM  
Blogger Librofilo said...

Φαίνεται ιδιαίτερα ενδιαφέρον.Αγνοούσα τον συγγραφέα,ήδη έχω προμηθευθεί το βιβλίο που παρουσιάζεις,αλλά με τον όγκο που έχει μαζευτεί μάλλον θα το διαβάσω σε 5-6 μήνες.

15/2/07 9:01 PM  
Blogger nuwanda said...

"ένα σύνολο που έλκει έντονα τον αναγνώστη, σχεδόν μ’ έναν αλλόκοτο τρόπο σαν αυτό που ζουν και κινούνται οι ήρωές του"

...ε, αναφερεται σε 'μας να το διαβασουμε το βιβλιο!

16/2/07 11:17 AM  
Blogger Mamaloukas said...

libro
το πρώτο του μην το χάσεις, ίσως είναι καλύτερα να ξεκινήσεις από κει.
Νουβάντα
μάλλον μας δέρνει άλλη "αλλοκοτιά" εμάς, :))))))))))))))
Σκαλίδη
ο Αστερίου είναι μια σύγχρονη φωνή που -πιθανότατα-, λογοτεχνικά, έχει πολλά να δώσει ακόμα.

16/2/07 11:44 AM  
Blogger aura voluptas said...

Μου αρέσει το ονοματεπώνυμο του ήρωα . Πολύ φευγάτο .

Δεν είναι όμως κρίμα που συνήθως θα πρέπει να μας συμβεί ένα συγκλονιστικό γεγονός , στις περισσότερες περιπτώσεις πολύ άσχημο , για να αναθεωρήσουμε τη ζωή μας , να την εκτιμήσουμε και να τη ζήσουμε με περισσότερα "θέλω" και λιγότερα "πρέπει" ? Τι "στραβομάρες" που είμαστε εμείς οι άνθρωποι ...

Θα ακολουθήσω τη συμβουλή σας και θα διαβάσω αρχικά το πρώτο βιβλίο του κου Αστερίου . Αργότερα όμως , τώρα έχω ξεκινήσει ένα βιβλίο ενός παναγνώστου συγγραφέα , κάποιου Δημήτρη Μαμαλούκα ή κάπως έτσι ...

18/2/07 11:33 PM  
Blogger Mamaloukas said...

έχετε δίκιο για το γεγονός. είμαστε στραβομάρες. άλλοι βέβαια γεννιούνται και πεθαίνουν θεόστραβοι. δε σημαίνει όμως ότι δεν υπήρξαν ευτυχισμένοι. μερικές φορές το πολύ φιλοσοφείν κάνει το παιδί βληματείν.
τι είπατε ότι διαβάζετε;
ωχ ωχ ωχ καλύτερα να κρυφτώ

19/2/07 7:20 PM  
Anonymous alef said...

Τελικά γι' αυτό σας αγαπάω, για την... γλωσσοπλαστική. Βληματείν! Μα που το σκεφτήκατε; Αντε και επειδή είστε πολύ καλός συγγραφέας, και επειδή είστε αστείος και τρυφερός. Αλλά το... βληματείν να το πω στη μαμά μου, θα σας εκτιμήσει! Πολύ καλός ο Αστερίου αλλά τα δικά σας, ακόμα καλύτερα. Και τα μικρά κείμενα, πάντα εξαιρετικά. Αντε και τα.. μεθυσμένα (υπεράνω).

19/2/07 8:12 PM  
Blogger Mamaloukas said...

Αχ βρε Άλεφ, αυτά που μου γράφεις και με στέλνεις. τι να πω; σκλάβος σας...

19/2/07 9:20 PM  

Post a Comment

<< Home